Darba, jien u nistenna biex ninżel minn fuq tal-linja, bil-wieqfa ikkrepat, b’wiċċi mkaħħal mas-saqaf tal-faux-injam intbaħt li miegħu xi ħadd kien ħalla mħażża… bit-Tipp-Ex… espressjoni matematika!… … jew għall-inqas, ħa, il-bidu ta’ waħda, għax għal xi raġuni (li niddubita qattx se nsiru nafuha) kien imbagħad telaqha nofs leħja.

Għalhekk, f’ġieħ l-inizjattiva tassew nobbli li kien intraprenda dal-matematiku anonimu fl-interess edukattiv tal-Ġens, ħadtha miegħi id-dar, u lestejtha.

Dal-video wisq tajjeb!…

You where you going?

Kbir.

Dalgħodu ridt naqbad is-65 mir-Rabat għal Tas-Sliema. X’ħin wasalt fuq is-Saqqajja, fejn il-Casino Notabile (madwar 50 metru mit-terminus) rajt karozza tielqa, u ġieni suspett li setgħet kienet hi.

Peress li ma xtaqtx nistenna nofs siegħa oħra għal li jmiss, nżilt niġri malajr minn mal-Casino biex jekk forsi tkun hi, niċċansja nwaqqafha nofs triq fin-niżla… u kienet hi, issinjalajt lix-xufier, waqqafli u rkibt. Famuż!

Irringrazzjajtu, ħallast u poġġejt. U ħsibt… Li kont Stuttgart, kont inżabbab mhux nitla’!

Dan hu s-servizz Malti per eċċellenza, u min irid biss imaqdar ’l-ikrah bla ma japprezza ’s-sabiħ… jista’ jmur jaqbad it-tramm fis-sebgħa u nofs u seba’ minuti w seba’ w sebgħin sekonda bumm mill-Hauptbahnhof!

Jiena u nqalleb fl-Internet sibt dal-komponiment miktub minn tifla għall-eżami tal-Junior Lyceum. Nispera li daħlet!

Fuq il-karozza tal-linja

Jiena mhux l-ewwel darba li rkibt fuq karozza tal-linja. Il-karozza tal-linja fiha l-vantaġġi u l-iżvantaġġi tagħha, iżda tajjeb jew ħażin dejjem tinqeda biha.

Bħala prezz m’għandix x’ingerger għax mhux għali, iżda xi xufiera jżommu iktar milli suppost għax ċerti tfal ikunu naqra itwal mill-oħrajn u jaħsbuhom ta’ età ikbar. Ngħid għalija ninqeda tajjeb ħafna, u naħseb li ħafna nies jaħsbuha bħali għax min ma jkunx isuq jista’ jmur fejn irid permezz tal-karozza tal-linja.

Dan huwa mezz ta’ trasport tajjeb ħafna u li jista’ jużah kulħadd; tfal, żgħażagħ, xjuħ, min jaf isuq, min ma jafx, insomma kulħadd. Hawn xi karozzi li jiġu kull ħames minuti, oħrajn kull nofs siegħa, mhux kollha l-istess ħin. Biex tkun taf il-ħinijiet jaqbillek tagħti titwila lejn it-tabelli li jkun hemm fl-istages fejn tistenna.

L-agħar ħin biex tirkeb huwa filgħodu. Tgħidx kemm iddum tistenna biex tirkeb waħda, għax jew toqgħod tistenna jew tirkeb waħda mimlija u toqgħod bil-wieqfa.

Li toqgħod bil-wieqfa jista’ jkun skomdu imma jista’ jaqbillek. Qed ngħid dan minħabba li ġieli s-seats ikunu mqattgħin u tħoss il-molol taħtek. Imma l-karozza tal-linja ddejjaqni l-aktar meta tkun maħmuġa u meta x-xufier ikun supperv u tarah jgħajjat ma’ kulħadd. Imma ġieli jkun dħuli u ta’ qalbu f’idu.

Kollox ma’ kollox nasal li ngħid li l-karozza tal-linja togħġobni ħafna. Ngħid ukoll li meta ommi tgħidli li sejrin bil-karozza tal-linja nkun ferħana se ntir u nistenna l-ġurnata tal-ħruġ b’ħerqa kbira.

Xi sena w nofs ilu, kont il-Belt f’xi l-għaxra ta’ fl-għaxija nistenna ’l-aħħar karozza għal San Pawl il-Baħar. Imma l-karozza li konna se nirkbu fiha kienet għadha trid tasal… u ġmielha bdiet tittardja. Innutajt li kien għaddej xi diskors bejn ix-xufiera u d-dispatchers, u mort nistħarreġ. Saqsejt lil dispatcher fiex ħin kienet se tasal, u jekk kenitx se tasal… u dan weġibni: Jien naf?

Insomma, milli kien jidher ix-xufier li kellu jagħmel il-vjaġġ għal San Pawl iddeċieda li ma kienx se jagħmlu, u kien se jibilgħu xufier ieħor li kien għad kellu jasal bil-karozza minn vjaġġ ieħor. U dan fl-aħħar wasal, mingħalih li għal dak inhar kien lest. U x’ħin għarrfuh li ma kien lest xejn, u li bħall-kornut kellu jerġa jitla’ San Pawl il-Baħar u jerġa’ lura, u illi x-xufier l-ieħor, bażikament, kien reddagħhulu, dan inkorla waħda u sew. Insomma… wara ħafna pprotestar eretiku, irriżulta li dal-vjaġġ kien se jkollu jagħmlu hu… u beda jgħabbina.

Issa jien kont inzertajt ma kellix flus żagħar għajr 1c u 2c-ijat, u jien u nistenna, minn dawn kont għaqqadt 20c f’mazz ċilindriku pulit, bit-twos taħt u l-ones fuqhom, biex lix-xufier ma ntihomlux ponn żagħar f’idejh u jibgħatni nixxejjer. U issa, bil-wieqfa fuq l-istaffa nistenna ’l ta’ quddiemi jaqta’ l-biljett, stajt nara li x-xufier kien indannat sew. Mess lili, qatagħli u tani l-biljett, u b’denbi taħti mort biex inħallsu… Sorry, imma dawn biss għandi żagħar…, u jien u nqiegħdlu l-mazz żagħar ġo idu, biex mingħalija ntaffiha ftit aktar żidt Għandek eżatt ta’!…

U dan ħares inkreduli lejn il-fidda li qiegħdtlu f’idu, imbagħad ħares lejja b’disprezz, u imbagħad indimunjat bla kliem u bla sliem garahom mit-tieqa b’kemm kellu saħħa u ssabbtu mal-bankina u tferrxu mat-triq. Jien issummajt ruħi u lebbitt ’il-ġewwa… u ħadd ma ssogra jiftaħ ħalqu.

⋮

Ħeħħ, biex iżżid, f’ċertu ħin, qisu lejn nofs il-vjaġġ, fuq in-naħa ta’ wara tal-karozza fettillu waqa’ dahar ta’ bank, waħdu, x’aktarx bl-iskossi. U terġa’ fl-iskiet tat-tensjoni li kien għad hemm mill-episodju ta’ qabel, il-ħoss li dan għamel x’ħin ħabat ma’ l-art iktar instema’ qawwi. Ta’ quddiem bdew iħarsu lura lejn dawk li kienu bil-qiegħda wara, fosthom jien, imma ħadd minna ma lissen kelma, u wisq inqas ma azzarda jiġbru, li ma jmurx jeħel hu.

Sa’ San Pawl il-Baħar, skiet perfett.

Darba f’ħalba xita kont fuq 41 wieqfa quddiem l-Avis l-iMsida, maqbuda ġo ilmijiet għoljin sa’ l-istaffa.

F’ħin minnhom, ix-xufier iddeċieda li kellu bżonn jirreversja, u għalhekk qal lill-mera Imur xi ħadd jarali…. Jien weġibt Ok, ħa naralek u qomt minn posti biex immur naralu mit-tieqa ta’ wara…

Iżda waqt li kont għadni nofs triq, dan qabad u rreversja u daħal fil-karozza ta’ warajh u faqgħalha quddiem kollu!

Eqq…

Dar-rakkont bagħtuli sieħbi Thomas bl-email…

Lili u lid-D ġratilna waħda funny u ftit tal-biża’ darba meta konna sejrin Paceville fuq is-62. Bażikament taf kif qabel ma’ l-karozza ddur għal ġot-terminus hemm stop fuq ix-xellug? Ħafna drabi anke jekk xi ħadd kien ikun ċempel, id-drivers ma kenux jieqfu hemmhekk imma jibqgħu sejrin u jieqfu t-terminus. Insomma, ġara li xi ħadd ċempel u d-driver baqa’ sejjer. Nimmaġina li jekk ma tkunx taf li se jdur lura għat-terminus tippanikkja xi ftit u terġa’ ċċempel. Dan min kien hekk għamel.

Issa tal-linja kienet mimlija choc-a-bloc u kien hemm tnejn barranin bil-wieqfa ntefgħu ikunu funny u x’ħin semgħu ’il-qampiena ċċempel darbtejn intefgħu iċemplu non-stop. Hekk kif id-driver saq għal ġot-terminus qabżitlu ċ-ċinga u qabad, qam bil-karozza ghadha in motion u mar ifittex min kien qed jitnejjek. In-nisa kollha werżqu Madonna! waqt li d-driver sab ’il-funny guys u fajrilhom daqqa ta’ ħarta ta’ Kristu (Int? Int kont? PAĦ!)… sadattant waħda mara kienet intefgħet wara l-isteering f’xena li fakkritni fil-film Speed, u ħadd ma weġġa’ (ħlief il-funny guys).

Ok, din ma ġratx lili. Xi snin ilu, ħabib tiegħi qalli li ġrat lil ħabib tiegħu, għalhekk ejja ngħidu li hi leġġenda urbana…

Mela darba, hekk kif ix-xufier startja l-karozza tal-linja biex jibda l-vjaġġ minn ġo Putirjal u se jibda miexi, ġie raġel bil-ġirja biex ilaħħaq mal-karozza, u rnexxielu jirkeb. Iżda bilkemm kien għadu tela’ fuq l-istaffa, għax ix-xufier laqgħu b’leħen oħxon u assertiv: Fulapp.

Qabel ma nkomplu, wieħed irid jifhem illi karozza qatt ma toħroġ minn ġo Putirjal mgħobbija bin-nies bil-wieqfa. Dan isir ħalli jifdal l-ispazju għal min ikun qed jistenna fuq l-istages tal-Furjana u tal-Bombi. U f’dil-karozza partikolari, is-seats kienu kollha meħudin. Allegatament, il-biċċa kompliet hekk…

Ir-raġel wieġbu U ejja… mgħaġġel…

Ix-xufier tenna Fulapp!

Iżda milli jidher, dar-raġel, il-karozzi li jkunu veru full up kien jaf sew kif ikunu, għalhekk konvint li x-xufier kien qed jitnejjek bih, rabba daqsxejn ta’ l-arja w sfidah: M’hix full up!

Imma dat-ton xejn ma niżel tajjeb max-xufier, li or’mai kienet bdiet taqbiżlu sew. B’leħen għoli, se jisplodi l-aħħar, wissih Għedtlek fulapp!!

U ej…U fl-aħħar lix-xufier qabżitlu l-Ostja, u b’leħen ifarrak il-blat għajjat: INT TIFHEM BIL-MALTI?? FU,   LAPP!!!!

In-nies bil-wieqfa fuq l-istages li minnhom jgħaddu l-karozzi fid-direzzjoni għall-Belt, ġeneralment tassumi li kull karozza li tgħaddi tkun fil-fatt sejra l-Belt. Ftit huma dawk li jafu li hemm bosta rotot ġodda b’numri eżotiċi bħal 627, 645, 652, 667 jew 675 li jiksru ’l dir-regola.

Għalhekk, għalkemm is-667 tmur l-Università, ix-xufier xorta waħda jiġi ssinjalat biex iwaqqaf min-nies wieqfa fuq l-istages, stage wara l-ieħor. Kull darba li jwaqqaf, qabel ma jitilgħu javżahom: Din m’hix għall-Belt… għall-u’versità. Normalment il-passiġġier iwieġeb lura b’xi Oooo… ta’ diżappunt, u x-xufier isuq ’l hemm u jidgħi xi tnejn b’wiċċ il-Madonna.

Darba, wara avveniment minn dawn, lix-xufier għedtlu Għax ma twaħħalx karta kbira li tkun tidher minn barra u li tgħid: DIN GĦALL-UNIVERSITÀ, MHUX GĦALL-BELT? Fil-pront weġibni Għax lis-signs ma jagħtux każhom….

Għedtlu Kif ma jagħtux każhom? Jekk tkun trid tmur il-Belt, u s-sign tgħidlek li m’hix għall-Belt, ma tagħtix każha?

Qalli Ħa ngħidlek sieħbi, għax int ’qq Alla ma tafx… darba waħħalt NO FOOD NO DRINK u xorta baqgħu jieklu w jixorbu… ma tawx każ dik se jagħtu każ din?

Darba kont fuq is-667 sejjer l-Università, u kull ma konna jien u x-xufier. Għaddejjin mix-xatt ta’ Tas-Sliema qed noqorbu lejn il-Gżira, ix-xufier dar lejja w qalli: Issa nwaqqaf u inżel waħda ixtrili pakkett Royals…?

Għedtlu Ok… imma għalfejn ma tixtrihx x’ħin naslu l-Università?

U għal dan weġibni mnixxef: Eee… mela l-u’versità jpejjpu!?

Għedtlu Kif ma jpejjpux?

Qalli Eqq… jien ħsibt li peress li l-u’versità professuri w x’naf jien, allura ma jallowdjawhx it-tipjip!.

Ħeħe! Il-Gżira tani l-flus, waqqaf it-trakk f’nofs ta’ triq, nżilt nixtrilu r-Royals mill-gabbana, u erġajt tlajt.

Darba kont ġej mir-Rabat bis-65, u x’ħin wasalna Tas-Sliema kien għad fadal biss ix-xufier obeż, jien u tfajla mġissmha. It-tfajla daqqet il-qampiena, u x-xufier waqqaf fuq l-istage Bisazza Street. Hi hu nieżla l-istaffa tarġa tarġa, ix-xufier kiel u laqqat minn sormha dak li kont ħallejt jien.

Imbagħad x’ħin kienet niżlet dar lejja u qalli b’sillabi twal: Kif nerdagħulha… nillostrahulha!… u imbagħad b’ċaqliqa t’idu bħal kif ileqq id-dawl meta jirrefletti minn fuq xi ħaġa li tkun nadifa tazza, qalli Hekk inġibulha!

Illum tlajt fis-63 wieqfa f’Putirjal il-Belt sabiex niġi d-dar. Ix-xufier ma kienx hemm, imma kien hemm in-nies bil-qiegħda. Imbagħad wasal, qagħad f’postu, u wieħed wieħed kulħadd beda jmur għandu jaqta’ l-biljett u jerġa’ lura lejn postu.

Jien u sejjer naqta’ tiegħi, rajt soru bil-qiegħda, u biex nagħmilha tal-ġentlom u niffrankahielha, ħadtilha l-flus minn idha u għedtilha li se nġibulha jien il-biljett. Eqq, la kont sejjer naqta’ tiegħi, ħsibt might as well!. Tlabtha l-Kartanzjan ħalli jekk għal li jista’ jkun ix-xufier joqgħod ġej bil-liba, ma noqgħodx ġej u sejjer, u din newwlithieli. Qtajt il-biljetti tiegħi u tagħha, u mort lura w tajtulha.

X’ħin tajtulha, irringrazzjatni w b’tbissima nisranija qaltli Ndunajt hu’x li jien marida, li ma nistax nimxi?. Il-mod kif qaltli dal-kliem, stħajjiltha li kienet qed tħoss li Alla qed ipattilha tal-ġid li għamlet, li jien kont xi mibgħut minn Alla bid-dija ħierġa minni u li wara dal-kliem kont se nisparixxi. Imma jien weġibtha Le! (u ġo qalbi ħsibt Le, xiż-żobb!?) u mort lura lejn posti.

Dalgħodu wasalt minn vjaġġ qsajjar f’Barcelona. Ħriġt mill-ajruport, u mort fuq l-istage nistenna ’l-8 għall-Belt. Bdew jinġemgħu Maltin u turisti, u wara ftit tal-ħin waslet.

Mela Portugiż li kien quddiemi mal-mara kien imiss lilu biex jaqta’ l-biljett. Peress li kien għadu jasal, ma kellux ideja kemm jiswa l-biljett, u kollu fixla lix-xufier ippreżentalu xi għoxrin lira karti u xi ftit muniti…

Imma x-xufier qallu No, no, no!… u ħadlu biss 40c miż-żagħar… here in Malta, bus is cheap… like us!

Ħaħħa! Like us!? Xiż-żobb??